Technologia LiDAR odsłoniła nieznane trakty Inków
Wydawałoby się, że peruwiańskie Machu Picchu zostało już przebadane wzdłuż i wszerz. Nic bardziej mylnego! Polsko-peruwiański zespół naukowców dokonał przełomowego odkrycia. Dzięki wykorzystaniu zaawansowanego skanowania laserowego (LiDAR) z pokładu drona, pod gęstą pokrywą dżungli zlokalizowano ponad 2,5 kilometra nieznanych dotąd inkaskich dróg oraz powiązanych z nimi tarasów i platform.
Za sukcesem stoją badacze z Ośrodka Badań Andyjskich Uniwersytetu Warszawskiego (CEAndes UW) oraz Politechniki Wrocławskiej, którzy działają w ścisłej współpracy z peruwiańskimi służbami konserwatorskimi.
Laserem przez andyjską dżunglę
Gęsty, tropikalny las porastający andyjskie stoki od stuleci skutecznie ukrywał tajemnice przed ludzkim wzrokiem. W takich warunkach klasyczne poszukiwania powierzchniowe są skrajnie trudne. Z pomocą przyszła nowoczesna technologia teledetekcyjna.
Podczas prac terenowych z przełomu lipca i sierpnia 2026 roku naukowcy użyli drona wyposażonego w skaner LiDAR (Light Detection and Ranging), wspieranego stacjami kontroli lotu RTK. Wiązki lasera, penetrując koronę drzew, stworzyły precyzyjny, cyfrowy model terenu (NMT), z którego „usunięto” roślinność.
Efekt? Oczom badaczy ukazała się nieznana sieć prekolumbijskich dróg o łącznej długości ponad 2,5 km, prowadząca do tarasów i platform zlokalizowanych w sąsiedztwie tzw. Muru Mandor (Muralla de Mandor).
Odkrycie, które zmienia podręczniki
Co czyni to znalezisko tak ważnym? Dotychczas uważano, że inkaska urbanistyka i infrastruktura wokół Machu Picchu skupiały się głównie na lewym brzegu rzeki Urubamba.
Nowo odkryte trakty znajdują się po prawej stronie doliny – naprzeciwko słynnej twierdzy.
– To odkrycie uzupełnia i istotnie weryfikuje dotychczasowe hipotezy dotyczące funkcjonowania całego kompleksu – wyjaśnia prof. Mariusz Ziółkowski, dyrektor Ośrodka Badań Andyjskich UW. – Okazuje się, że druga strona rzeki również podlegała znaczącym przekształceniom kulturowym i urbanistycznym w okresie inkaskim.
Kto stoi za sukcesem?
Badania terenowe i dokumentację zrealizował zespół specjalistów:
-
dr Jan Kłaput (archeolog, Ośrodek Badań Andyjskich UW),
-
dr Bartłomiej Ćmielewski (Politechnika Wrocławska – nadzór nad skanowaniem LiDAR z drona),
-
dr Paweł Dąbek (Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu),
-
Jeff Rocky Contreras Soto (peruwiański archeolog, Apu Space).
Pracami kierował dr Nino del Solar Velarde z ramienia regionalnego urzędu ds. kultury w Cusco (DDC Cusco).
Co dalej? Wsparcie rządu i… tajemnica lokalizacji
Wsparcie dla dalszych badań zadeklarował peruwiański Minister Kultury, Alberto Beingolea Delgado, który osobiście wizytował rejon prac. W kolejnym sezonie badacze planują domknąć skanowanie teledetekcyjne i rozpocząć częściowe wykopaliska archeologiczne odsłoniętych struktur.
Co ciekawe, naukowcy na razie nie ujawniają dokładnych współrzędnych GPS nowo odkrytych traktów. Powód jest prozaiczny – obawa przed niekontrolowaną eksploracją i nielegalnym szabrownictwem, które mogłoby bezpowrotnie zniszczyć bezcenny kontekst historyczny.
Źródło informacji: Uniwersytet Warszawski (en.uw.edu.pl) / Bartłomiej Ćmielewski / Jeff Contreras
