Na dnie starożytnej studni w sercu etruskiego miasta Kainua, w pobliżu dzisiejszego Marzabotto niedaleko Bolonii, archeolodzy natrafili na coś, co ich zdaniem rzuca zupełnie nowe światło na obrzędy założycielskie miast etruskich. Odkrycia dokonano pod koniec trzydziestej dziewiątej kampanii wykopaliskowej prowadzonej przez Uniwersytet Boloński, który bada to stanowisko nieprzerwanie od 1988 roku (Archaeology Magazine).
Studnia znajdowała się w świętym rejonie miasta, tuż obok świątyń poświęconych Tinii i Uni – etruskim odpowiednikom rzymskiego Jowisza i Junony. Sama studnia była ściśle związana z kultem Uni. Na jej dnie zespół natrafił na dwie brązowe figurki żeńskie o wyjątkowej jakości wykonania oraz niezwykle rzadki talerz z brązu – wszystkie wciąż zachowały oryginalny połysk i barwę metalu (La Brújula Verde).
Zdaniem prowadzącej badania profesor Elisabetty Govi z Wydziału Historii, Kultur i Cywilizacji Uniwersytetu Bolońskiego, przedmioty te zostały wrzucone do studni jako wotywne dary, mające zapewnić obfitość wody, w momencie zakładania osady – czyli na przełomie VI i V wieku p.n.e. Jak podsumowała odkrycie: “Wyniki tej kampanii wykopaliskowej wzbogacają naszą wiedzę o obrzędach założycielskich miast etruskich oraz o etruskiej religijności o nowe, cenne szczegóły” (Archaeology Magazine).
Równie fascynujące, choć mroczniejsze, są szczątki dwóch dorosłych osób, które znaleziono wyżej w wypełnisku studni. W przeciwieństwie do brązów pochodzą one z późniejszego okresu i – jak sugerują badacze – zostały złożone podczas rytuału formalnego zamknięcia studni, oznaczającego koniec jej użytkowania (ANSA).
Eksperci podkreślają, że odkrycie dowodzi, iż studnia nigdy nie pełniła wyłącznie funkcji zaopatrzenia w wodę – od samego początku miała złożone znaczenie sakralne, powiązane bezpośrednio z założeniem miasta i kultem wody. Wykopaliska prowadzono przy współpracy terenowej z Gruppo Ravennate Archeologico (ANSA).
Kainua, dziś częściej znana jako Marzabotto, jest jednym z najlepiej zachowanych miast etruskich w całej Etrurii – jej regularny, “szachownicowy” układ urbanistyczny od dawna fascynuje badaczy starożytności. Tym razem jednak to nie ulice i fundamenty, a mała studnia głęboko skrywająca sekrety sprzed dwóch i pół tysiąca lat, przypomniała, że etruska stolica wciąż ma nam wiele do opowiedzenia.
